Bayılma, merkez sinir sistemini etkileyen psikolojik rahatsız edici bir olayla tetiklenir. Nabızda yavaşlama, çevresel damarlarda genişleme ve kan toplanması sonucunda kan dolaşımı ileri derecede yavaşlar ve yer çekimi etkisiyle vücudun alt kısmında toplanmaya başlar. Bu da beyne giden kan akışını bozar. Hasta bilincini yitirir, kas gerginliği azalır ve yere düşer. Düşen hastada yer çekiminin olumsuz etkisi ortadan kalkar. Kan, merkezi dolaşıma geri döner. Beyin yeterince kan almaya başlayınca hastanın bilinci geri dönmeye başlar. Baygın durumdaki insan yere düşmezse beynin kanlanamama durumu devam eder.

 

 

Bir insan bayıldığında yapmanız gereken şey, hastayı yatırmak ve bacaklarını kaldırmaktır. Bu işe yaramazsa baldır damarları üzerine masaj yaparak kanın ayakucundan vücuda doğru ilerlemesine yardım edebilirsiniz.

 

 

Bayılan biri sırt üstü yatırıldığında çabucak uyanabilir. Ancak ayağa kalkarsa tekrar bayılabilir. 20 dakika kadar bekletildikten sonra kademeli olarak doğrultulmalıdır. Kendini sersemleşmiş hissediyor ya da başı dönüyorsa tekrar yatırılmalıdır.

 

 

 

Bayılma birçok nedene bağlı olabilir, birden fazla neden de bayılmaya neden olabilir. Bazı durumlarda ise bayılma nedeni bulunamayabilir.

Bayılma sıklıkla görülebilir. Genellikle ciddi olmamakla beraber bayılma sırasındaki düşmeden kaynaklanan yaralanmalardan endişelenilir.

Kan aracılığı ile beyne yeterli miktarda oksijen taşınmadığı zaman bayılma görülebilir. Bilinç kaybı veya iç geçme birkaç dakika gibi kısa bir süre devam edebilir. Kan basıncındaki ani düşüş de bayılmaya neden olabilir. Bazı anlarda kalp hızı ve kan damarları vücudun oksijen gereksinimlerine uygun olarak hızlı cevap veremeyebilir. Bu durum yaşlı insanlarda daha sık görülür.

 

Ayağa hızlı kalkıldığında, aşırı sıcak havada çalışma veya oyun oynandığında, hızlı veya derin nefes alıp verildiğinde bayılma meydana gelebilir.

Yüksek tansiyon için ilaç alındığında görülebilir.

 

Öksürme, idrar yapma ve geğirme beyne giden oksijen miktarını etkileyebilir ve bayılma nedeni olabilir. Bu durumların herhangi birisinde bayılma görülürse endişelenecek durum olma olasılığı azdır. Ancak birden fazla durumda tekrarlanması durumunda hekime danışılması gerekmektedir.

Eğer, baş hareketleriyle birlikte bayılma görülürse, boyun kemikleri beyne giden kan damarlarına baskı yapıyor demektir. Bu durumun yaşanmasında hekime danışılmalıdır.

 

Kan şekeri düzeyindeki düşme de bayılma nedeni olabilir. Bu durum şeker hastalarının uzun dönem yemek yememesiyle gelişebilir.

Bazı reçetelenmiş ilaçlar bayılmaya neden olabilir. Eğer kullandığınız ilaçlardan kaynaklanan bayılmadan şüpheleniliyorsa hekime danışılmalıdır.

Alkol ve kokain de bayılmaya neden olabilir.

 

Bayılmanın ciddi nedenleri arasında sara nöbetleri, kalp sorunları ve beyne giden kan damarları ile ilgili sorunlar sayılabilir.

Bayılınacağı hissedildiğinde ne yapılmalıdır

 

Yere yatmak yeterlidir. Eğer bu yapılamıyorsa, oturup öne eğilmeli ve baş dizlerin arasına alınmalıdır, böylelikle kanın beyne gitmesine yardımcı olunacaktır. Ayağa kalkmakta acele edilmemelidir.

 

 

 

 

Eğer bir kez bayılma görülmüş ve belirgin bir sağlık yakınması yoksa hekime danışmaya gerek görülmeyebilir. Ancak özellikle kalp ile ilişkili, yüksek kan basıncı ve şeker hastalığı gibi ciddi sağlık durumlarında hekime danışılmalıdır. Aşağıdaki durumların mevcudiyetinde hekime kesinlikle danışılmalıdır:

 

Düzensiz kalp atımı (aritmi), göğüs ağrısı, nefes darlığı, görme bulanıklığı, konuşma güçlüğü, düşünce güçlüğü, başın çevrilmesiyle bayılma, bir ya da birden fazla bayılma.

 

 

 

Beyne giden kan miktarının azalması sonucu beş duyu organından gelen uyarılara geçici olarak cevap verememe haline bilinç kaybı ya da bayılma denir. Bu durumdaki bir kişi, sözle veya dokunarak kendisine ulaşmaya çalışan ilk yardımcıya cevap veremez, ancak ağrı yaratan bir uyarana refleks karşılık verir.

 

Basit bayılmalar genellikle uzun süren açlıklar, ağır yorgunluk, uykusuzluk, ani korku ya da acılar sonucu ortaya çıkar. Bu durumdaki bir kazazedeye ağızdan yiyecek içecek verilmez. Giysileri rahatlatılır, ayakları yukarı kaldırılır, kusma olabileceği için yan güvenli pozisyonda tutulur. Kendine gelmeye başlayan kazazede hemen ayağa kaldırılıp yürümeye zorlanmamalıdır (bu bilgiler Ankara Tabip Odası ilk yardım eğitimi komisyonu ilk yardım eğitimi kursu ders notlarından alınmıştır). Bayılmada sıklık görülüyorsa mutlaka uzman bir doktora görünmelisiniz.

 

 

 

 

 

· Nar ve elma şerbeti içirilir.

· Havanda dövülen hardal tohumu su ile karıştırılarak kişinin suratı yıkanır.

· Kişinin suratı tuzlu suyla yıkanır.

· Burundan içeriye ikişer damla soğan suyu damlatılır.

· Ebegümeci çay olarak içilir.

· Kahve içilir. Dünyanın en ünlü uyarıcısı olan kafein içerir ve baygınlık hissini savuşturmak için gözde bir içecektir.

· Birkaç damla okaliptüs yağı damlatılan bez, buruna tutulur.

· Üzerlik tohumları ezildikten sonra tütsü yapılarak buruna çekilir.

· Kavun ve kabukları ezilerek sirke ile karıştırılır, ateşte 10 dakika sirkeli suyla kaynatıldıktan sonra süzülerek dinlendirilir. Elde edilen sıvı ile hastanın şakakları ovulur.

· Anason bitkisinin tohumları tütsü yapılarak buruna çekilir.

· Şakaklar ve kalp üzerine soğuk üzüm sirkesi ile belirli aralıklarla masaj yapılır. Ayrıca fesleğen tohumları ezilerek enfiye gibi buruna tutulur.

· Biberiye yağı bir mendile damlatılarak baygın kişinin burun deliklerine tutulduğunda ya da bir kabın içine biberiyenin iğne yapraklarından bir avuç dolusu ezerek kabı bayılan kişinin burnuna tutulduğunda, baygınlık geçiren kişinin kendine gelmeye başladığı görülecektir. Hasta kendine geldikten sonra, bir bardak kaynar suyun içine birkaç kaşık atılacak dövülmüş biberiye yaprağıyla çay yapabilirsiniz. Biberiyenin bileşiminde parfümeri endüstrisinde kullanımı olan esansiyel bir yağ türü vardır.

· Kakule: Araplar yüzyıllardan beri kahvelerine afrodizyak olduğuna inandıkları kakule karıştırırlar. Kakulenin sinir sistemini uyardığı bazı araştırmalarla anlaşılmıştır.