Egem TV ve BR TV ortak yayınında ekranlara gelen Sivil Toplum programında, 2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) tercih süreci tüm yönleriyle değerlendirildi. Gazeteci İzzet Dönmez'in hazırlayıp sunduğu programa, Mergen Öğrenci Koçluğu kurucuları Özem İlham Balkan ile Ezgi Özkan Özçubukçu konuk oldu.

Programda tercih döneminde öğrencilerin dikkat etmesi gereken noktalar, ailelerin rolü, üniversite seçiminde izlenmesi gereken stratejiler ve geleceğin meslekleri üzerine kapsamlı değerlendirmeler yapıldı.

Programın başlangıcında Mergen Öğrenci Koçluğu'nun kuruluş hikâyesini anlatan Özem İlham Balkan, "Mergen" isminin Türk Altay mitolojisinde "bilgelik tanrıçası" anlamına geldiğini belirterek, öğrencileri hedeflerine ulaştırmayı amaçladıkları için bu ismi tercih ettiklerini söyledi. Uşak'ta birebir öğrenci koçluğu alanında önemli bir boşluk gördüklerini ifade eden Balkan, öğrencilerin yalnızca ders değil, motivasyon ve sınav sürecinin yönetimi konusunda da profesyonel desteğe ihtiyaç duyduklarını dile getirdi.

Programda 2026 YKS sonuçları da değerlendirildi. Uzmanlar, bu yıl sınav sorularının genel anlamda zor olmadığını ancak özellikle Türkçe testindeki çeldirici sorular ve zaman yönetiminin öğrencileri zorladığını ifade etti. Matematik netlerinin beklenen seviyenin altında kaldığını belirten konuklar, başarıyı belirleyen en önemli unsurun bilgiden çok sınav stresini yönetebilmek olduğunu vurguladı. Öğrencilerin yalnızca sınav günü değil, yıl boyunca deneme sınavlarıyla stres yönetimini öğrenmeleri gerektiğinin altı çizildi.

Tercih dönemine ilişkin değerlendirmelerde ise en önemli kriterin puan değil, başarı sıralaması olduğu ifade edildi. Uzmanlar, öğrencilerin tercih listelerini hayal ettikleri üniversiteler, kendi sıralamalarına yakın bölümler ve garanti sayılabilecek tercihler olmak üzere dengeli şekilde oluşturmaları gerektiğini belirtti. İstenmeyen bölümlerin sadece tercih listesini doldurmak amacıyla yazılmaması gerektiği, aksi halde öğrencilerin ilerleyen yıllarda pişmanlık yaşayabilecekleri ifade edildi.

Programda "ölü tercih" olarak bilinen yanlış tercih sıralamalarına da dikkat çekildi. Tercih listesinin bilinçsiz hazırlanmasının öğrencilerin istedikleri bölümlere yerleşmesini engelleyebileceği belirtilirken, öğretmenlik, hukuk, tıp ve mühendislik gibi başarı sıralaması barajı bulunan bölümlerde adayların kılavuzdaki şartları dikkatle incelemeleri gerektiği vurgulandı. Üniversitelerin özel koşullarının mutlaka okunmasının önemine değinildi.

Vakıf üniversiteleri konusunda da önemli uyarılar yapıldı. Adayların yalnızca burs oranlarına değil, bursun devam şartlarına, akademik kadroya, uluslararası imkânlara ve mezuniyet sonrası sağlayacağı avantajlara dikkat etmeleri gerektiği ifade edildi. Vakıf ve devlet üniversiteleri arasında başarı açısından kesin bir üstünlük bulunmadığı, asıl belirleyici unsurun öğrencinin kendisini geliştirmesi olduğu dile getirildi.

Programın dikkat çeken bölümlerinden biri de yapay zekâ ve geleceğin meslekleri üzerine yapılan değerlendirmeler oldu. Uzmanlar, "geleceğin meslekleri" kavramından çok "geleceğin donanımlı insanları" anlayışının benimsenmesi gerektiğini belirtti. Yapay zekânın birçok alanda hayatın merkezine yerleştiği ancak insanın yerini tamamen alamayacağı ifade edilirken, gelecekte etik ve teknoloji temelli yeni meslek alanlarının önem kazanacağına dikkat çekildi.

Ailelerin tercih sürecindeki rolüne de değinilen programda, öğrenciler üzerinde baskı oluşturmak yerine manevi destek verilmesinin daha doğru olduğu ifade edildi. Özellikle farklı şehirlerde üniversite okumak isteyen öğrenciler konusunda ailelerin ekonomik şartları da göz önünde bulundurarak ortak karar vermesi gerektiği belirtildi. Tercih listesinin son kez onaylanmadan önce mutlaka tekrar gözden geçirilmesi tavsiye edilirken, "Bu bölümlerden biri geldiğinde gerçekten mutlu olacak mıyım?" sorusunun öğrenciler tarafından kendilerine sorulmasının büyük önem taşıdığı vurgulandı.

Yaklaşık 40 dakika süren program boyunca tercih sürecinde doğru planlama, kariyer hedefi belirleme, aile desteği, mesleki yönelim ve üniversite seçiminin geleceğe etkileri birçok yönüyle ele alınırken, uzmanlar öğrencilerin sosyal medya söylentileri yerine uzman görüşlerine ve resmi tercih kılavuzlarına göre hareket etmeleri gerektiğini ifade etti.