Balgam, solunum yollarının salgıladığı ve ağızdan dışarı atılan maddeye denir. Siyah, gri, kırmızı, sarı ve kanlı olan çeşitleri de vardır. Sigara dumanı, kömür tozu ve hava kirliliği gibi nedenlerden dolayı siyah kırmızı kanlı olanı akciğerle ilgili ciddi bir rahatsızlığın habercisi olduğu gibi, zatürre, tüberküloz gibi solunum yolları iltihaplarında ise sarı renkte görülebilir. Şeffaf balgam ise astımın tipik özelliğidir. Balgam bir hastalıktan kaynaklanıyorsa hastalığın tedavisine başlamak  gerekir. Balgam tedavi edilmeden  önce enfeksiyondurumuna bakılmalıdır. Zamanla kuruduğundan ve renginin değiştiğinden bahsediliyorsa uzmanlar genellikle antibiyotik ile birlikte balgam söktürücü tedaviler uygularlar. Ancak hastanın balgamı beyaz, köpük şeklindeyse ve hasta balgam çıkarmada bir sorun yaşamıyorsa yapılması gereken her gün düzenli olarak bol su içmesidir. Kişi bir gribal enfeksiyona bağlı balgam sorunu yaşıyorsa tek yapması gereken bol bol su içmektir. Ayrıca bununla birlikte ıhlamur çayı ve diğer bitki çaylarının içilmesi de balgamın sökülmesine yardımcı olacaktır. İçilecek her sıvı balgamın sökülmesine katkı sağlayacaktır.

 

Tedavi sürecine geçilmeden önce uzman tarafından oluşumun sebebi teşhis edilmelidir. Örneğin bronşit sonucu balgam oluşmuşsa, o hastada nefes darlığı da olacaktır. Çünkü balgamın çıkması güçleştiğinden bu durum nefes darlığına sebep olacaktır ve bu balgamın tedavisi de farklı olacaktır. Sonuç itibariyle balgam tedavisi için öncelikle oluşum nedenleri tespit edilmelidir. Bu yüzden balgamın kuruluğu, çıkmasında zorluk miktarı ve balgamın rengi, teşhis için oldukça önemli işaretler taşırlar.

 

 

· Civanperçemi: yapraklı ve çiçekli dalları ve çiçekler henüz tamamen açılmadan toplanır ve gölgede kurutulur. Bitkinin bu kısımları uçucu yağ, sabit yağ ve acı glikozit maddelerini ihtiva ederler. Kuvvet verici, uyarıcı, idrar ve gaz söktürücüdür. İçindeki sinecoddan (öksürük kesici) dolayı antiseptik, balgam söktürücü ve midevidir. Yara iyi edici özelliği de vardır. Basurda, sulu hülasası fitil halinde verilir. Memleketimizde 20 kadar türü tespit edilmiştir.

 

· Meyan kökü, zencefil ve ısırgan otu gibi bitkiler de balgam söktürücü etkileri nedeniyle kullanılabilir. Bilhassa ısırgan otunun tohumları, suyu sıkılmış üzüm ile birlikte suda kaynatılarak hazırlanan karışım her gün 1 çorba kaşığı kadar içilmeye devam edilirse, boğazı yumuşatır ve balgamı söktürmeye yardımcı olur. Altınkökü otu: suda haşlandıktan sonra süzülerek dinlendirilen sıvıya bal ilave edilip ateş üzerinde 5 dakika karıştırılarak elde edilen macundan yemek arasında 1 çorba kaşığı yemek suretiyle çok rahatlayacaksınız.

 

· Diken üzümünün kökü sarımsakla birlikte kaynatılarak elde edilen karışımdan yemek aralarında 2 çorba kaşığı alınır.

· Kekikyağını şeker üzerine beş damla damlatarak yemek öncesi emilir.

 

· Menengiç: Öksürük bahsinde kahvesinin yapılışı izah edilmiştir. Balgam söktürür.

· Çöven, balgam söktürücüdür.

· Çalba otu: yaprak çiçek karışımından 1 tatlı kaşığı 1 bardak suda

demlendirildikten sonra elde edilen çözeltiden günde 3 kez birer bardak içilir.